به گزارش کردپرس، روند ادغام نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) در ساختارهای نظامی و اداری سوریه به مراحل پایانی نزدیک شده است؛ روندی که افزون بر تغییر معادلات داخلی سوریه، با سیاست‌های منطقه‌ای ترکیه و تحولات مربوط به مسئله کُرد نیز ارتباط مستقیم دارد.
توافق ادغام میان حکومت دمشق به رهبری هیئت تحریرالشام و SDF در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ امضا شد و طی شش ماه گذشته، بخش عمده مفاد آن در حوزه‌های نظامی، امنیتی و اداری به اجرا درآمده است.
حذف سیپان حمو از فهرست تحت تعقیب ترکیه
«سیپان حمو» از فرماندهان پیشین SDF و از بنیان‌گذاران YPG، پس از انتصاب به معاونت وزارت دفاع سوریه از فهرست تحت تعقیب ترکیه خارج شد. وزارت کشور ترکیه پیش‌تر برای بازداشت حمو جایزه‌ای ۲۰ میلیون لیری تعیین کرده و نام او را در فهرست قرمز افراد تحت تعقیب قرار داده بود.
او در چارچوب توافق ادغام و پس از انتصاب به معاونت وزارت دفاع سوریه، از این فهرست حذف شده است.
انحلال SDF در آینده نزدیک
حمو در ابتدای هفته، مأموریت SDF را پایان‌یافته توصیف کرد و از احتمال انحلال این نیرو طی چند روز آینده سخن به میان آورد. «مظلوم عبدی» فرمانده کل SDF نیز با مقام‌های حکومت دمشق درباره امنیت استان حسکه، وضعیت آوارگان و تسریع روند ادغام دیدار کرد.
در این نشست، «زیاد العایش» نماینده ریاست‌جمهوری حکومت دمشق و «عواد الجاسم» فرمانده سپاه دوم ارتش سوریه نیز حضور داشتند. پایان‌دادن به موارد نقض علیه نهادهای دولتی، وضعیت غیرنظامیان آواره و تکمیل ثبات و امنیت استان حسکه از محورهای اصلی این گفت‌وگوها بود.
عبدی فضای مذاکرات را مثبت ارزیابی کرد و اجرای توافق‌های حاصل‌شده را در خدمت امنیت و ثبات حسکه دانست.
بازگشت کُردهای آواره سره‌کانی روی میز مذاکرات
وضعیت خانواده‌های کُرد آواره‌ای که برای بازگشت به سره‌کانی راه افتاده بودند و حمله به نخستین کاروان آنان، از دیگر موضوعات مطرح‌شده در این نشست بود.
پس از عملیات «چشمه صلح» ارتش ترکیه و ارتش ملی سوریه در اکتبر ۲۰۱۹، هزاران خانواده کُرد از سره‌کانی آواره شدند. بسیاری از خانه‌ها و املاک آنان نیز در اختیار خانواده‌های گروه‌های مسلح یا افرادی قرار گرفت که از مناطق دیگر به این شهر منتقل شده بودند.
هزاران خانواده طی هفت سال گذشته در اردوگاه‌های حسکه، قامشلو و رقه زندگی کرده‌اند. نخستین گروه آنان هفته گذشته بازگشت به سره‌کانی را آغاز کرد؛ اما پس از حمله به کاروان، ادامه بازگشت‌ها به‌دلیل نگرانی‌های امنیتی به حالت تعلیق درآمد.
از توافق نافرجام ۱۰ مارس تا توافق ۲۹ ژانویه
پس از سقوط حکومت بشار اسد در هشتم مارس ۲۰۲۴، هیئت تحریرالشام به رهبری ابو محمد جولانی، معروف به احمد الشرع، قدرت را در دمشق در دست گرفت. حکومت جدید در دهم مارس توافقی با SDF امضا کرد که انحلال این نیرو و ادغام آن در نیروهای مسلح سوریه را پیش‌بینی می‌کرد؛ اما این توافق به نتیجه نرسید.
در پی پیشروی نیروهای حکومت دمشق در شرق فرات، SDF در توافق ۲۹ ژانویه سال بعد با ادغام مرحله‌ای در ساختار نظامی و اداری سوریه موافقت کرد.
میانجیگری آمریکا و تقویت حکومت مرکزی
روند ادغام با میانجیگری توماس باراک، سفیر آمریکا در آنکارا و نماینده ویژه این کشور در امور سوریه و عراق، و با محوریت حفظ تمامیت ارضی سوریه و تقویت حاکمیت مرکزی پیش رفت.
واشنگتن هم‌زمان فاصله خود را با SDF، متحد دیرینه‌اش در سوریه افزایش داد و حکومت جولانی را به‌عنوان نیرویی وحدت‌بخش در ساختار جدید سوریه برجسته کرد. کاهش تحریم‌های سوریه و خارج‌کردن برخی مقام‌های حکومت جدید از فهرست‌های مرتبط با تروریسم نیز بخشی از این جهت‌گیری آمریکا ارزیابی شده است.
پیوستن هزاران عضو SDF به ارتش و وزارت کشور
در شش‌ونیم ماه گذشته، هزاران عضو SDF به ساختار وزارتخانه‌های دفاع و کشور سوریه پیوسته‌اند.
در حسکه و قامشلو، ساختاری نظامی شامل سه تیپ ایجاد شده و نیروهای کوبانی نیز در قالب یک تیپ زیر نظر فرماندهی حلب سازمان‌دهی شده‌اند.
هم‌زمان با اجرای برنامه‌های مشترک امنیتی، رفت‌وآمد میان مناطق سابق حکومت سوریه و مناطق تحت کنترل SDF نیز تسهیل شده است.
در دیدار اوایل آگوست میان احمد الشرع و مظلوم عبدی، موضوعاتی مانند جایگاه یگان‌های زنان، سلاح‌های سنگین و ترتیبات مرزی مورد بررسی قرار گرفت.
پس از این دیدار، یگان‌های مدافع زنان (YPJ) برای فعالیت به‌عنوان «نیروی مقابله با تروریسم» زیر نظر وزارت کشور سوریه در نظر گرفته شدند.
کندی ادغام نهادهای مدنی
باوجود پیشرفت سریع در حوزه نظامی، روند ادغام نهادهای مدنی مدیریت خودگردان شمال و شرق سوریه در ساختار حکومت مرکزی و تعیین نحوه نمایندگی سیاسی کُردها با سرعت کمتری پیش می‌رود.
انتصاب استاندار برای حسکه و پیوند واحدهای شهرداری، کشاورزی، آموزش و بهداشت با وزارتخانه‌های مربوطه در جریان است. بخشی از زندان‌ها و ساختمان‌های قضایی نیز به کنترل دمشق درآمده‌اند.
توافق ژانویه ۲۰۲۶ علاوه بر مسائل نظامی و اداری، حقوق فرهنگی، آموزشی و شهروندی کُردها را نیز در بر می‌گرفت.
براساس فرمان شماره ۱۳ احمد الشرع، زبان کُردی به‌عنوان «زبان ملی» به رسمیت شناخته شد، فرایند بازگرداندن تابعیت به هزاران کَُرد محروم‌شده از حقوق شهروندی آغاز شد و زمینه آموزش زبان کَُردی در مناطق کردنشین فراهم آمد.
اختلاف بر سر نمایندگی سیاسی کَُردها
نحوه حضور کُردها در مجلس خلق همچنان یکی از موضوعات مورد اختلاف است.
پس از تعیین ۱۴۰ کرسی از طریق انتخابات غیرمستقیم در اکتبر ۲۰۲۵، احمد الشرع در جولای ۲۰۲۶ نیز ۷۰ عضو دیگر را منصوب کرد و شمار اعضای مجلس به ۲۱۰ نفر رسید.
در این ترکیب، تنها ۱۱ نماینده کُرد حضور دارند و هیچ چهره مرتبط با SDF وارد مجلس نشده است. این وضعیت انتقادهایی را درباره تناسب‌نداشتن نمایندگی کُردها با وزن جمعیتی آنان برانگیخته است.
حمایت آنکارا از روند ادغام
ترکیه با هدف تحقق آنچه «منطقه بدون تروریسم» می‌نامد، از ادغام SDF در ساختار دمشق حمایت و همکاری‌های اقتصادی، سیاسی و نظامی خود را با حکومت جدید سوریه گسترش داده است.
وزارت دفاع ترکیه درعین‌حال از ادامه بدون وقفه فعالیت‌های امنیتی در مرز سوریه خبر داده و هرگونه کاهش نیرو یا پرسنل در پاسگاه‌ها و پایگاه‌های مرزی را رد کرده است.
در ساختار جدید سوریه، نفوذ روسیه و ایران نیز نسبت به دوران حکومت اسد کاهش یافته است.
دمشق و مسکو در ابتدای هفته بر سر واگذاری پایگاه‌های نظامی روسیه در حمیمیم و طرطوس به مدیریت غیرنظامی و تبدیل آنها به مراکز آموزشی مشترک به توافق رسیدند. قرار است این تغییرات حداکثر ظرف سه ماه تکمیل شوند.